Artsen en andere zorgbeoefenaars

De regels rond het statuut van de zorgbeoefenaars behoren tot het hart van het gezondheidsrecht. Hier worden onder meer de toegang tot de diverse zorgberoepen, de erkenning van de verschillende disciplines en hun onderlinge bevoegdheidsdomeinen geregeld. Dit domein is sterk Europees gekleurd en dynamisch. Wij helpen binnen- en buitenlandse beoefenaars en beroepsverengingen bij het verwerven van een erkenning, een bijzondere beroepstitel, een vestigingsrecht of een academische gelijkstelling. De bevoegdheidsinteractie tussen de verschillende zorgbeoefenaars veroorzaakt in de praktijk veel grensconflicten. Ook die worden in dit praktijkdomein aangepakt. Er wordt veel aandacht besteed aan het complexe statuut van de ziekenhuisarts, en niet in het minst aan zijn financieel statuut bij een veranderende ziekenhuisfinanciering. Op de zorgbeoefenaar rusten ook steeds meer wettelijke verplichtingen. Het gaat om verplichtingen inzake de beroepsuitoefening, de medische behandeling, het voorschrijven van geneesmiddelen, de communicatie met patiënten en derden, het maken van reclame, enzoverder. Overtreding van deze verplichtingen wordt in het gezondheidsrecht zeer vaak strafrechtelijk vervolgd. Wij staan zorgbeoefenaars bij vanaf het verhoor door de politie of de onderzoeksrechter tot de eventuele verdediging voor de rechtbanken. De handhaving van rechten en plichten van zorgbeoefenaars verloopt via een plejade aan rechtscolleges, tuchtinstanties en beroepsorganen. Onder dit praktijkdomein hoort zeker het klassieke tuchtrecht van de verschillende beroepsorden en van de provinciale geneeskundige commissies. Maar ook de procedures voor het RIZIV en de erkenningscommissies vallen hieronder. Omdat deze organen allemaal hun procedure“eigenaardigheden” kennen, zelfs lokaal, is ervaring hier cruciaal. Als verlengstuk van deze procedures, en nadat het annulatie- en cassatiecontentieux voor de Raad van State, het Hof van Cassatie en het Grondwettelijk Hof zijn uitgeput, worden voor onze cliënten frequent procedures ingeleid voor het Europees Hof van Justitie en voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Op die manier werd onder meer bekomen dat in ons land het reclameverbod voor medische beroepen afgeschaft werd.

Ziekenhuizen en zorgnetwerken

Ziekenhuizen zijn de moeilijkst te besturen organisaties, dat is bekend. Er bestaat weliswaar een wettelijk kader dat hun bestuursstructuur vastlegt. Een doorwrochte kennis van die wettelijke format is cruciaal, maar lang niet voldoende. De interne verhouding, de hospital governance, is door de verschillende historiek, cultuur en strategie in elk ziekenhuis anders. Structure follows strategy. De juridische structuur moet aangepast zijn aan die strategie. Daar hebben we intussen meer dan 25 jaar solide ervaring mee. Governance van netwerken is de nieuwste uitdaging en bepaalt de agenda van het zorglandschap voor de volgende jaren. Ook daar neemt het kantoor zijn verantwoordelijkheid op door zelf formats en structuren aan te bieden waarmee efficiënt kan gewerkt worden.

Geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en apps

Het geneesmiddelenrecht wordt in de volle breedte beoefend. Farmaceutische bedrijven worden bij het op de markt brengen van geneesmiddelen ondersteund doorheen alle fasen: van de experimentele fase (clinical trials), over de registratie, prijsbepaling, terugbetaling, distributie en verpakking tot de productaansprakelijkheid en het eventueel (her)gebruik en de off-label use. Ook de juridische toetsing van bepaalde businessmodellen (direct marketing) en -technieken zoals reclame, al dan niet via het internet, en verkoop op afstand aan de Belgische en Europese normering behoort tot dit praktijkdomein. Wij begeleiden uiteraard ook fabrikanten en verdelers van medische hulpmiddelen doorheen al hun Belgische en Europese deontologisch-juridische trajecten. Wij stonden ook als eerste klaar bij de ondersteuning van de ontwikkelaars van medische apps en 3D toepassingen.

Gezondheidsgegevens & big data

Er is geen zorgbeoefenaar, zorgvoorziening, fabrikant van geneesmiddelen, medische hulpmiddelen of medische apps die niet met de zorg om de privacy van gezondheidsgegevens zit. Vooral de elektronische overdracht van gezondheidsgegevens en de eHealth-wereld baren veel zorgen en vereist genuanceerde en volgehouden juridische aandacht. Ons kantoor heeft ook in deze belangrijke niche van het gezondheidsrecht een unieke positie ingenomen die ook internationaal zeer gewaardeerd wordt. Naast de adviespraktijk worden ook privacy-audits uitgevoerd van bedrijven en zorgvoorzieningen en ondersteunen we wetgevende initiatieven en onderzoek voor de overheid.

Life sciences

Onder dit dynamische praktijkdomein valt de volledige juridische begeleiding van de levenscyclus van een “product”. ‘Producten’ kunnen biotechnologische producten zijn, maar ook cosmetica en voedingsmiddelen. De grens tussen geneesmiddel, medisch hulpmiddel, voedingsmiddel, voedingssupplement, cosmeticaproduct of biotechnisch product is flinterdun en vereist naast juridische know how ook veel productkennis.

Medische aansprakelijkheid

Het medisch aansprakelijkheidsrecht omvat de burgerlijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid van de zorgbeoefenaar, zorgvoorziening of producent voor hun professioneel handelen of voor het gebruik van gebrekkig medisch materiaal. De procedures van het Fonds Medische Ongevallen spelen hierin een steeds belangrijkere rol. We zijn trots op ons netwerk van uitstekende en zeer gereputeerde medische gerechtelijke experten die onze cliënten kunnen bijstaan. Dat is een kritische succesfactor bij het voeren van aansprakelijkheidsprocedures. Door de grote impact van de aansprakelijkheidsverzekering op de gevolgen van uitspraak inzake medische aansprakelijkheid vragen beoefenaars en voorzieningen meer en meer naar een periodieke analyse van hun polissen. Die analyses beschouwen we door onze gecombineerde expertises inzake verzekeringsrecht en medische aansprakelijkheid dan ook tot een kernactiviteit. Het onderzoek naar de kwaliteit van de geïnformeerde toestemming van de patiënt is een cruciaal onderdeel geworden in medische aansprakelijkheidsprocedures. Door een arrest van het Hof van Cassatie is de bewijslast over de geïnformeerde toestemming immers naar de beoefenaars verlegd. Wij begeleiden beroepsverenigingen, individuele beoefenaars en ziekenhuizen bij het opstellen en vooral ook up to date houden van informed consentformulieren.

Apotheken

De apotheker zorgt voor een kwaliteitsvolle en efficiënte aflevering van geneesmiddelen en is daardoor vanouds een onmisbare schakel in de gezondheidszorg. Hij is mede daardoor onderworpen aan tal van wettelijke regels die de kwaliteit van zijn dienstverlening moeten garanderen. Daarnaast zijn ook de beroepsuitoefening van de apotheker en de vestiging van een apotheek wettelijk geregeld. Wij adviseren de apotheker omtrent zijn wettelijke verplichtingen, begeleiden hem bij zijn aanvraag tot overbrenging van zijn apotheek en staan hem bij tijdens administratieve, tuchtrechtelijke, strafrechtelijke en RIZIV-procedures.

Overheid en gezondheidszorg

Onder dit praktijkdomein valt de bijstand aan zorgaanbieders in hun vaak complexe relatie met de overheid. Het gaat dan meestal om de erkennings-, programmatie-, accrediterings- en financieringstrajecten. Naast de begeleiding bij het doorlopen van die bestuurlijke trajecten spelen ook de bezwaarprocedures hier een belangrijke rol. De opeenvolgende staatshervormingen hebben ook de zoektocht naar de bevoegde overheid gecompliceerd. Ook dat is de zorg van dit praktijkdomein.

Patiëntenrechten en -plichten

Onder deze brede noemer ressorteert het medisch recht in strikte zin. Het omvat het geheel van rechten en plichten rond het medisch handelen. Daaronder valt de regeling omtrent het begin van het leven (o.m. IVF, abortus, predictieve screening, genetic profiling, wrongfull life), de medische behandeling (o.m. beroepsgeheim, informatie, toestemming, bekwaamheid, ereloon) en het einde van het leven (euthanasie, orgaandonorschap, palliatie, rechten na de dood).